Alles over aminozuren
Wat zijn aminozuren?
Aminozuren zijn organische verbindingen die voorkomen in het lichaam. Ze vormen de bouwstenen van eiwitten, die deel uitmaken van verschillende structuren en processen in het lichaam. Eiwitten, opgebouwd uit aminozuren, zijn onder andere aanwezig in spieren, enzymen en hormonen en maken deel uit van uiteenlopende biologische processen.
Meer weten? Lees hier alles over eiwitten.
Structuur van eiwitten en aminozuren
Een eiwit is opgebouwd uit verschillende aminozuren en kan worden gezien als een soort kralenketting waarvan de kralen bestaan uit aminozuren van soms wel honderden bij elkaar. Wanneer je eiwitten binnenkrijgt via voeding, worden ze tijdens de spijsvertering in de darm afgebroken tot kleinere eiwitten en opgenomen in de bloedbaan. Deze kleinere eiwitten worden peptiden genoemd. Dit zijn moleculen die bestaan uit een kleiner aantal aminozuren. Je lichaam gebruikt op zijn beurt deze peptiden (bestaande uit aminozuren) om lichaamseigen weefsels op te bouwen die voornamelijk uit eiwit bestaan, zoals botten en spierbindweefsel.
Het menselijk lichaam gebruikt 22 verschillende aminozuren om eiwitten te maken. Hoewel alle 22 belangrijk zijn, kan ons lichaam niet alle aminozuren zelf aanmaken. Deze moeten we dus via onze voeding binnenkrijgen.
Welke aminozuren zijn er?
Er zijn in totaal 22 verschillende aminozuren die een functie hebben in het lichaam. Deze zijn opgedeeld in drie categorieën: essentiële, niet-essentiële en semi-essentiële aminozuren. Deze onderverdeling betekent niet dat de ene groep belangrijker is dan de andere. Je lichaam heeft alle aminozuren nodig om goed te functioneren. De categorieën geven aan welke aminozuren het lichaam zelf kan aanmaken (niet-essentiële aminozuren) en welke je lichaam niet zelf kan aanmaken (essentiële aminozuren). Deze aminozuren zijn als puzzelstukjes die op unieke wijze samenkomen om specifieke eiwitten te maken.
- Essentiële aminozuren: Deze kunnen niet door het lichaam worden aangemaakt en moeten via voeding worden opgenomen.
- Niet-essentiële aminozuren: Deze worden door het lichaam zelf aangemaakt.
- Semi-essentiële aminozuren: In de meeste gevallen maakt het lichaam deze zelf aan, maar in bepaalde omstandigheden, zoals stress of ziekte, kan het lichaam onvoldoende van deze aminozuren aanmaken.
| Essentiële aminozuren | Semi-essentiële aminozuren | Niet-essentiële aminozuren |
| Fenylalanine | Arginine | Alanine |
| Histidine | Asparagine | Asparaginezuur |
| Isoleucine | Glutamine | Cysteïne |
| Leucine | Glycine | Cystine |
| Lysine | Serine | Glutaminezuur |
| Methionine | Proline | Tyrosine |
| Threonine | Hydroxyproline | |
| Tryptofaan | ||
| Valine |
Aminozuren in voeding
Aminozuren vind je in diverse dierlijke en plantaardige voedingsmiddelen. Dierlijke bronnen hebben als voordeel dat ze alle negen essentiële aminozuren bevatten. Dit noemen we complete eiwitten. Plantaardige eiwitten bevatten vaak niet alle essentiële aminozuren en worden daarom gezien als onvolledige eiwitten. Het is voor veganisten en vegetariërs belangrijk om te variëren met eiwitrijke producten om zo toch alle essentiële aminozuren binnen te krijgen.
Dierlijke bronnen van aminozuren:
- Eieren
- Zuivel
- Vlees
- Gevogelte
- Vis
Plantaardige bronnen van aminozuren:
- Bonen
- Noten en zaden
- Soja
- Rijst
- Quinoa
- Peulvruchten
- Granen
Waar zijn eiwitten goed voor?
Eiwitten zijn belangrijke voedingsstoffen die een rol spelen in het lichaam. Ze leveren aminozuren, die de bouwstenen vormen van eiwitten in lichaamscellen.
- Eiwitten dragen bij aan de groei van spiermassa en helpen bij het behoud van sterke botten*.
- Eiwitten dragen bij tot de instandhouding van de spiermassa*.
- Eiwitten maken deel uit van verschillende structuren en processen in het lichaam, waaronder spieren en andere weefsels.*
*Eiwitten dragen bij tot de groei en instandhouding van spiermassa en tot de instandhouding van normale botten.
Mag ik aminozuren supplementen nemen tijdens mijn zwangerschap?
Tijdens de zwangerschap en het geven van borstvoeding is er een verhoogde behoefte aan eiwitten. Er is echter onvoldoende onderzoek beschikbaar over het gebruik van aminozuren supplementen tijdens deze periode. Raadpleeg altijd je behandelend arts voordat je supplementen gebruikt tijdens de zwangerschap of het geven van borstvoeding.
Tot slot
iwitten zijn belangrijke voedingsstoffen die aminozuren leveren, de bouwstenen van eiwitten in het lichaam. Deze eiwitten maken deel uit van verschillende structuren, zoals spieren en andere weefsels. Een gevarieerd voedingspatroon met eiwitrijke voeding helpt om voldoende aminozuren binnen te krijgen.
Heb je meer vragen of ben je op zoek naar persoonlijk advies? Neem dan contact op met onze health coaches via de online chat, of kom langs in een Vitaminstore winkel bij jou in de buurt.
Bronnen
- Voedingscentrum
- Keuringsraad, KOAG/KAG
- European Food Safety Authority (EFSA)
- Natuur en gezondheidsProducten Nederland (NPN)
- Informatiecentrum voedingssupplementen & gezondheid (IVG)
