Hormonen en darmen: wat zegt de wetenschap?
Misschien merk je dat je je anders voelt dan normaal, bijvoorbeeld door wisselende energie of een opgejaagd gevoel. Er wordt veel onderzoek gedaan naar de wisselwerking tussen darmen, hersenen en hormoonprocessen. In deze blog leggen we uit welke mechanismen wetenschappers bestuderen en welke voedingskeuzes passen binnen een gezond eetpatroon.
Hormonen en onze darmen
Er zijn een aantal soorten hormonen die we aanmaken of reguleren in onze darmen. We gaan kort in op neurotransmitters, HPA hormonen en oestrogeen.
Neurotransmitters
Neurotransmitters zijn de ‘boodschapperstoffen’ van ons lichaam en geven signalen aan ons lichaam zoals wanneer we moe zijn of honger hebben. Zo is dopamine een neurotransmitter die betrokken is bij motivatie en andere emotionele reacties. Serotonine wordt in verband gebracht met onze eetlust, emoties, cognitieve functies en is de voorloper van melatonine, dat ons slaap-waakritme regelt. Noradrenaline of norepinefrine is betrokken bij de stressrespons van het lichaam. Tenslotte GABA, wat staat voor gamma aminoboterzuur. GABA is betrokken bij prikkeloverdracht in het zenuwstelsel en demping van het zenuwstelsel.
Oestrogeen
Oestrogeen is een belangrijk vrouwelijk geslachtshormoon en zit tevens in de meeste hormonale anticonceptie. Het estroboloom is de naam die wordt gegeven aan darmbacteriën die betrokken kunnen zijn bij de verwerking (metabolisme) van oestrogeen. Onderzoekers bestuderen hoe samenstelling en activiteit van het estroboloom mogelijk samenhangen met oestrogeenmetabolisme. Er zijn nog geen conclusies die vertaalbaar zijn naar harde gezondheidsuitspraken op individueel niveau. Er wordt ook gekeken naar verbanden tussen het microbioom en processen in het immuunsysteem, maar dit onderzoek is complex en nog volop in ontwikkeling (bron).
HPA hormonen
Er bestaat een tweerichtingscommunicatie tussen de darmen en de hersenen via het HPA-as-systeem. Bij klachten zoals PDS wordt in onderzoek vaak gekeken naar de relatie tussen stress en darmklachten. Die relatie kan per persoon verschillen.
Het HPA-as-systeem reguleert namelijk onze reactie op stress. Het begint in de hypothalamus in de hersenen, die een hormoon genaamd CRH produceert. CRH stuurt een signaal naar de hypofyse, een klier in de hersenen. De hypofyse geeft vervolgens een hormoon genaamd ACTH vrij. ACTH reist naar de bijnieren, kleine klieren bovenop de nieren. Daar stimuleert het de afgifte van cortisol, een hormoon dat helpt bij het omgaan met stress. Langdurig stress kan invloed geven op dit mechanisme en kan merkzijn in hoe je voelt en functioneert. Het begrijpen van het HPA-as-systeem helpt ons om te begrijpen hoe ons lichaam reageert op stress en hoe het onze gezondheid kan beïnvloeden.
Hormonen en voeding
Wat kun je eten om je hormonen en/of darmen te ondersteunen? Zorg dat jouw voedingspatroon bestaat uit genoeg producten met de volgende stoffen:
Zink
Zink draagt bij aan een normale hormoonhuishouding. Zink vind je in voeding zoals rood vlees, vis, gevogelte, peulvruchten, noten en zaden.
Vezels
Specifieke vezels, zoals roggevezels en havergraanvezels, bevorderen de darmwerking en stimuleren de stoelgang. Vezelrijke voeding past binnen de algemene richtlijnen voor een gezond eetpatroon. Veel mensen halen voordeel uit voldoende vezels voor het dagelijks functioneren van de spijsvertering
Vitamine B6
Vitamine B6 reguleert mede de activiteit van hormonen. Volle granen, peulvruchten, groene bladgroenten en zuivelproducten zijn rijk aan B-vitamines.
